Arama Site Ağacı Anasayfa      


KÜTÜPHANE YEREL HİZMET STRATEJİSİ

KÜTÜPHANE YEREL HİZMET STRATEJİSİ
Ulusal Halk Kütüphanesi Stratejisi’nin oluşturulması amacıyla Bakanlık tarafından bir dizi
çalışma sürdürülmektedir. Bu çalışmalara paralel olarak, her kütüphane hizmet niteliğini
yükseltmek ve kullanıcı hizmetlerini çeşitlendirmek, kullanıcının bilgiye zamanında, doğru ve
gereksinim duyulan biçimiyle erişmesi amacıyla, halkın sosyo-kültürel ve ekonomik durumu,
eğitim seviyesi, sivil toplum örgütleri ile diğer kurum ve kuruluşlar ve yöreye özgü diğer
toplumsal dinamikler gözetilerek yazılı bir Kütüphane Yerel Hizmet Stratejisi oluşturur.
Oluşturulan Kütüphane Yerel Hizmet Stratejisi tüm personele duyurulur ve benimsetilir.
Kütüphane hizmetleri Kütüphane Yerel Hizmet Stratejisi çerçevesinde belirlenen hedeflere
göre planlanır. Hedefler doğrultusunda; dermenin güncelliği, teknik hizmetlerde standartlaşma,
materyalin rafa çıkma süresini kısaltma, kullanıcı ve ödünç verme sayılarının yükseltilmesi,
halkla ilişkiler ve tanıtım çalışmaları, özgün ve nitelikli kültürel etkinlikler, danışma ve rezerv
hizmeti gibi yenilikler, web sayfaları ve içeriğin zenginleştirilmesi, engellilere yönelik hizmetlerin
tanıtımı ve yaygınlaştırılması, geçici derme hizmetinin yaygınlaştırılması, gezici kütüphane
duraklarının çoğaltılması, kent arşivleri kurulması ve tanıtımı, kütüphane performans ölçümüne
yönelik anket vb. girişimlerde bulunulması gibi konularda iyileştirme veya yenilikler planlanır ve
hayata geçirilir.
Her kütüphane, her yıl Aralık ayı içerisinde Kütüphane Yerel Hizmet Stratejisinde, belirtilen
hedeflere ne kadar ulaşıldığına ilişkin, o yıla ait bir Kütüphane Yerel Hizmet Stratejisi Raporu
(EK-1) hazırlar ve İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne gönderir. İldeki tüm kütüphanelerin raporları
İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü tarafından tek dosya halinde bir araya getirilerek bir örneği Genel
Müdürlüğe gönderilir.
Bununla birlikte Teknik Çalışma Raporu ile Bakanlığımız Personel Dairesi Başkanlığı’nın
29.09.1993 tarihli ve 16026 sayılı yazısı doğrultusunda hazırlanan Faaliyet Raporu uygulamadan
kaldırılmıştır.
2. KÜTÜPHANELER EŞGÜDÜM TOPLANTISI
İlde bulunan kütüphanelerin sorunlarının ayrı ayrı saptanması, kütüphaneler arası iletişim ve
işbirliğinin sağlanması, yerelinde çözüme kavuşturulacak sorunların yerinde tespit edilmesi
amaçlarıyla, İl Kültür ve Turizm Müdürü ya da yardımcısı başkanlığında, il sınırları içerisinde
bulunan kütüphane yöneticilerinin katılımıyla üç ayda bir (Ocak, Nisan, Temmuz, Ekim)
Kütüphaneler Eşgüdüm Toplantısı yapılır. Gerçekleştirilecek olan bu toplantılarda; bina
onarımları, malzeme durumu, kütüphane açma-kapama-birleştirme teklifleri, yerinden materyal
alımı, ciltleme işleri, teknik hizmetlerde karşılaşılan sorunlar, ayıklama ve düşüm işlemleri, ortak
kültürel etkinlikler, derleme hizmetleri, kütüphaneler arası işbirliği vb. konular gündeme
alınarak görüşülür. Her toplantı farklı kütüphanede gerçekleştirilir. Toplantı gündemi ile
yerelinde çözüme kavuşturulan ve kavuşturulamayan konular Kütüphaneler Eşgüdüm
Toplantısı Tutanağı ile (Ek-2) kayıt altına alınarak elektronik ortamda Genel Müdürlüğe
gönderilir. Eşgüdüm toplantılarının çeşitli nedenlerle iptal edilmesi veya ertelenmesi
durumunda, gerekçesi açıkça yazılarak Genel Müdürlüğe bildirilir.
3. PERFORMANS ÖLÇÜMÜ VE İSTATİSTİKLER
Kütüphaneler, bina, hizmet ve dermeye ilişkin olarak derledikleri ve kütüphanelerin belirlemiş
oldukları hedeflere ne ölçüde ulaşıldığının belirlenmesinde yararlanılacak olan nitel ve nicel
verileri, Genel Müdürlük tarafından belirlenen elektronik ortamdaki programlara düzenli olarak
kaydeder. Ayrıca bu veriler, kütüphanelerin kendi web sayfasından yayınlanır.
İstatistiklerin derlenmesinde kullanılacak güncel formlar elektronik ortamdan sağlanır. İl Halk
Kütüphanesi yönetimi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü ile eşgüdümlü çalışarak, il dâhilinde
bulunan kütüphanelere ait istatistikî verilerin doğru ve eksiksiz olarak programa kaydedilmesini
sağlar.
4. ANKETLER
Kütüphane tarafından sunulan hizmet ve kaynakların kullanıcıyı ne kadar memnun ettiğini
ölçmek amacıyla her kütüphane yılda bir kez kullanıcı memnuniyet anketi uygular. Anket
formları Genel Müdürlük tarafından geliştirilir ve kütüphanelere gönderilir; anketler
kütüphanelerce uygulanır. Anket sonuçları kütüphanelerce değerlendirilir. Kütüphaneler anket
sonuçlarına göre hizmetlerin niteliğini yükseltecek tedbirleri alır.
Çeşitli kişi ve kuruluşlar tarafından kütüphanelere toplu halde gönderilen anket formları,
kütüphane tarafından gerekli görülmesi durumunda Valilik onayı ile yanıtlanır.
5. DİĞER KURUMLAR İLE İŞBİRLİĞİ VE PROJELER
Kütüphaneler, bölgedeki okullar ile okul kütüphaneleri başta olmak üzere tüm kurum, kuruluş
ve sivil toplum örgütleri ile işbirliği yapar. Gerçekleştirilen çalışmalar kayıt altına alınır, gerekli
hallerde karşılıklı protokollerle kalıcılık sağlanır.
Kütüphaneler, personelin bilgi ve görgüsünü yükseltebileceği ve deneyimlerini paylaşılacağı
ortak platformlar oluşturmak; ortak strateji ve eylem planları geliştirmek; hizmet ve idari
yapılarında iyileştirmeler yapmak amaçlarıyla çeşitli ulusal ve uluslar arası program ve projeleri
takip eder, bu projelerde yer almak için girişimlerde bulunur.
6. KÜTÜPHANE AÇMA VE KÜTÜPHANE BİNASI YAPIMI KOŞULLARI
Yerel yönetimler tarafından yapılacak olan kütüphane açma tekliflerinde, Valiliğin uygun görüşü
ile birlikte şu koşullar aranır:
• En az 100 m2 genişliğinde bir okuma salonu, bir idare odası, bir depo ve kadın-erkek tuvaleti
bulunan bir kat veya binanın sağlanması,
• Yerin Bakanlığa devredilmesi ya da en az on beş yıllığına bedelsiz tahsis edilmesi.
Valilik uygun görüşüne eklenecek olan belgeler şunlardır:
• Tahsis kararı, onaylı ve ölçekli bir plan,
• Binanın içini ve dışını gösterir fotoğraflar,
• Kadro sağlanıncaya kadar hizmeti yürütebilecek nitelikte en az lise mezunu personele ait
belgeler.
Valilik tarafında yapılan yeni kütüphane binası yapımı başvurularında, asgari 1.200 m2
yüzölçümlü (30 x 40 m) bedelsiz bir arsa ile arsaya ilişkin şu belgeler istenir:
• Tapu Örneği (Hazine adına alınmış),
• Tahsis Kararı (Maliye Bakanlığı’ndan alınmış),
• İmar Durum Belgesi (Arsanın çekme mesafeleri belirtilmiş),
• İmar Planı,
• Zemin Sual Fişi,
• Çaplı Tasarruf Vesikası,
7. KÜTÜPHANE KULLANIM ALANLARI
Kütüphane binalarının her türlü yer değişikliği (Kütüphane binasının başka bir yere taşınması,
kiralanması, tahsis edilmesi vb.) Genel Müdürlük onayına tabidir.
Mevcut kütüphane binalarının fiziki alanları, kütüphane hizmetleri açısından işlevsel bir biçimde
düzenlenir. Estetik duyarlılık halk kütüphanelerine gösterilmesi gereken duyarlılığın önemli bir
bileşeni olduğundan iç mekân düzenlemelerinde estetik unsurlara dikkat edilir. Kütüphane iç ve
dış mekân tasarımlarına özen gösterilir. Olanaklar ölçüsünde iç mimarla mekân tasarımıyla ilgili
ortak çalışılır. Mekânlarda kullanılan malzemelerin, donatı elemanlarının, dokuların, biçim, oran
ve ölçülerin ve renklerin tasarım ilkelerine uymasına özen gösterilir.
Kütüphane donanım malzemesi, kullanıcıları yormayacak, kullanıcının kütüphaneden en doğru
biçimde yararlanmasını sağlayacak biçimde düzenlenir. Gelişigüzel ve düzensiz
yerleştirmelerden kaçınılır. Yeterli havalandırma ve aydınlatma sağlanarak ferah bir çalışma
ortamı yaratılır. Bahçe ve diğer dış mekânlar da kütüphane hizmetlerinin bir parçası olarak ele
alınır. Bahçe dâhil kütüphaneye ait bütün alanların temizliğine ve düzenine önem verilir.
8. KÜTÜPHANELERE AD VERME
Kütüphanelere ad verme ile bağışta bulunanlar adına kütüphanenin çeşitli noktalarına plaket
asılması Bakanlığın onayına bağlıdır. Kütüphanelere, Bakanlık tarafından ad verilebileceği gibi,
Valiliklerin teklifi üzerine Bakanlık Onayı ile de ad verilebilir. Valilik tarafından yapılan teklifte,
kütüphaneye adı verilecek veya adına plaket asılacak kişilere ilişkin özgeçmişler ve kütüphaneye
yaptığı katkılar açık olarak belirtilir.
Teklif edilecek olan adların; Anayasa’nın temel ilkelerine, kamu düzenine ve genel ahlaka aykırı
ve toplumda ayrımcılığa yol açabilecek nitelikte olmaması, kurumun amacına, bulunduğu
yörenin özelliğine uygun ve Türkçe olması gerekir.
Kütüphanelere tarihte ün yapmış kişilerin, ülke için önemli olan olayların, kültür, eğitim, sanat
ve benzeri alanlarda önemli başarılar kazanmış kişilerin, kütüphanecilik alanında üstün
hizmetleri bulunan kütüphanecilerin adları verilir.
Kütüphane binası yapımı için arsa bağışlayanlar, inşaatı yarım kalmış kütüphane binalarını
tamamlayan ve yeni kütüphane binası yaptıranların veya onların önereceği kişilerin adları verilir.
Kütüphane binası yapımı, donatımı veya dermenin zenginleştirilmesi için önemli sayılabilecek
miktarda bağışta bulunanlara ait plaket kütüphanenin uygun yerlerine asılır.
‘Okuma Salonu’, ‘Çocuk ve Gençlik Bölümü’, ‘Konuşan Kitaplık’, ‘İnternet Erişim Merkezi’ ve
benzeri bölümlerin donatımını sağlayarak, kütüphaneye katkı sunanların adının yer alacağı
plaket, ilgili bölümlerin kapı girişlerinde uygun bir yere asılır.
9. TABELALAR
Kütüphane tabelaların büyüklüğü, asılacak yerin büyüklüğüne orantılı olmalı ve tabela rengi,
binanın rengi ile uyumlu olmalıdır. Bakanlığa bağlı olarak hizmet veren kütüphanelerin adlarına
ilişkin tabela örnekleri Ek-3’te belirtildiği gibidir. Ayrıca şehrin çeşitli noktalarına kütüphanenin
yerini belirtir yön levhaları konulur.
10. ÖZEL KÜTÜPHANELER
Özel Kütüphane kurmak isteyen gerçek ve tüzel kişiler, kütüphanenin kuruluş amacını belirtir bir
yazı ile ilgili Valiliğe başvurur. İl Halk Kütüphanesi önerilen yeri, kütüphane hizmetleri açısından
uygunluğu, donanım ve dermenin niteliği gibi ölçütleri gözeterek inceler. İnceleme sonucunun
olumlu olması durumunda Valilik özel kütüphane açma izni verir. Bu kapsamda açılmış olan
kütüphanelerin faaliyetleri Valilik tarafından denetlenir. Açılması uygun görülen özel
kütüphanelere ait bilgiler EK-4’teki forma işlenerek Genel Müdürlüğe gönderilir.
Özel kütüphaneler; dermesinde uzmanlık alanına ait yeterli sayıda materyali bulundurur ve
hizmete sunar. Başta İl Halk Kütüphanesi olmak üzere halk Kütüphaneleri kütüphane hizmetleri
konusunda özel kütüphanelere rehberlik yapabilirler. Hizmetin niteliği, yararlanma oranı vb.
çalışmaların değerlendirilebilmesi için verilen hizmetlerin istatistiksel kayıtları, ilgili özel
kütüphane tarafından tutulur, gerekli hallerde Genel Müdürlüğe gönderilir.
11. KÜTÜPHANELERİN DEVİR İŞLEMLERİ
Bakanlığa bağlı olan ve çeşitli nedenlerle hizmet veremeyen kütüphanelerin başka bir kuruma
devri ile başka bir kurum veya kuruluşa ait olan kütüphanenin Bakanlığa devri, İl Halk
Kütüphanesi Müdürlüğü tarafından hazırlanacak “Uygundur” raporunun Bakan Onayı ile uygun
görülmesiyle gerçekleşir. Devir işlemlerinde karşılıklı bir protokol imzalanır.
12. DONATIM İSTEKLERİ
Donatım istekleri için EK-5’teki form, eksiksiz olarak düzenlenir ve onaylandıktan sonra Genel
Müdürlüğe gönderilir. Yerel olanaklarla kütüphanelerde kurulmak istenen sistemlerde
(Güvenlik, Barkot Sistemi, RFID sistemi vb.), uygulama birliğinin sağlanması amacıyla Genel
Müdürlüğün bilgisi ve onayı mutlaka alınır.
13. BÜTÇE KULLANIMI
Bütçe olanaklarının sınırlı olması ve tasarruf tedbirleri nedeniyle ödeneklerin harcanmasında
aşağıda belirtilen hususlara uyulması gerekmektedir.
• Kütüphaneler, cari giderleri ile ilgili (İnternet, su, elektrik vb.) isteklerini her yıl Ocak ayında
yıllık olarak Genel Müdürlüğe bildirir.
• Ödenekler il ve ilçe halk kütüphanesi ve onlara bağlı kütüphanelerin istekleri de dikkate
alınarak gönderildiğinden, bağlı kütüphanelerin ihtiyaçları da dikkate alınır.
• Ödenekler ekonomik sınıflandırmanın ikinci düzeyinde gönderilmekte olup, söz konusu
ödeneklerin, hizmet öncelikleri ve zorunlu ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak özellikle de
elektrik, su, telefon ve akaryakıt kullanımında çıkarılan genelgeler de dikkate alınarak azami
tasarruf anlayışı içinde harcama yapılır.
• Gönderilen ödenek tutarı kadar harcama yapılır; ödenek üstü harcama kesinlikle yapılmaz.
• Hizmetin etkinliği ve verimliliği açsından ödenek istekleri yapılırken, harcamaya ilişkin
gerekçeyle birlikte maliyet hesabı çıkarılır. Bina, taşıt ve makine teçhizatların bakım
onarımına ilişkin keşif özeti ve raporlar Genel Müdürlüğe gönderilir.
• İstenen onarım ve makine teçhizat (masa, sandalye, bilgisayar, klima, vb.) ödeneklerinin,
öncelikle kullanıcının hizmetine sunulan alanlarda kullanılması zorunludur.
14. KÜTÜPHANE YÖNETİMİNİN VEKÂLETİ
Kütüphanelerde müdür ve müdür yardımcısı kadrolarının boş olması halinde, bu kadrolara
atama yapılıncaya kadar, kütüphane yönetiminin vekâleti, aday memur olmamak ve görevin
gerektirdiği bilgi, beceri ve deneyime sahip olmak koşuluyla, Bakan Onayı ile kütüphanecilere
verilir. Aranan koşulların mevcut olmaması durumunda Valilik Onayı ile uygun bir başka
personele vekâlet verilebilir ve işlem Genel Müdürlüğe bildirilir. Kütüphane yöneticisinin
raporlu, yıllık izinli veya geçici görevli olması durumunda da yukarıda belirtilen koşullara uyulur.
15. HAFTALIK ÇALIŞMA SAATLERİ VE YILLIK İZİN KULLANIMI
İl Halk Kütüphaneleri ve Beyazıt Devlet Kütüphanesi sadece pazar günleri kapalı tutulur.
Kütüphane müdürü ve yardımcı hizmetler sınıfı personeli hariç; dört ve daha fazla personeli
bulunan kütüphaneler sadece pazar günleri kapalı tutulur.
Kütüphane müdürü ve yardımcı hizmetler sınıfı personeli hariç; üç ve daha az personeli bulunan
kütüphaneler Pazar ve Pazartesi günleri kapalı tutulur.
Kütüphane müdürü ve yardımcı hizmetler sınıfı personeli hariç, iki ve daha fazla personeli
bulunan kütüphaneler, öğle tatilinde de açık tutulur.
Resmi ve dini bayram tatillerinin cuma akşamına kadar sürmesi durumunda, takip eden
cumartesi günü kütüphane kapalı tutulur.
Kütüphanelerin gün içinde açık tutulduğu saatler, kullanıcıların kütüphanelerden daha fazla
yararlanmasını sağlayacak şekilde düzenlenir. Personelin mesai saatleri, nöbet yöntemi
kullanılarak bu hedefe yönelik olarak belirlenir ve yapılan düzenlemeler Genel Müdürlüğe
bildirilir.
Mesai saatleri dışında nöbete kalan personel, kütüphane hizmetlerini aksatmamak koşuluyla
nöbet izinlerini parça parça veya biriktirerek kullanabilir. Ancak nöbet izinleri bir sonraki yıla
aktarılamaz. Kütüphane müdürünün gerekli gördüğü hallerde müdür yardımcıları da nöbete
kalabilir.
Yıllık izin veya nöbet izni kullanımı kütüphane yönetiminin yetkisi altında olup, yıllık izinlerin
kullanıcıların daha az olduğu yaz döneminde (özel durumlar hariç Temmuz-Ağustos aylarında)
kullanılmasına dikkat edilir. Tek personeli olan kütüphanelerde, personelin yıllık izinli olduğu
dönemde kütüphanenin açık tutulmasını sağlamak amacıyla yerel olanaklar ile personel
sağlanır.
16. GEÇİCİ GÖREVLENDİRMELER
Kütüphane personeli, Genel Müdürlüğün uygun görüşü alınmadan başka birim veya kurumda
görevlendirilemez. Bu yöntemle yapılmış olan görevlendirmeler iptal edilerek personel asli
görevine iade edilir.
Kütüphaneye yerelinde yapılacak kurum içi ve kurum dışı geçici görevlendirilmeler,
görevlendirme yapılacak Kütüphane Müdürlüğünün görüşü dikkate alınarak gerçekleştirilir ve
görevlendirme Genel Müdürlüğe bildirilir.
17. KÜTÜPHANELERDE STAJ YAPILMASI
Üniversitelerin Bilgi ve Belge Yönetimi Bölümlerinde öğrenim gören ve zorunlu staja tabi tutulan
öğrenciler, Kültür ve Turizm Bakanlığı Staj Yönergesi doğrultusunda, Müdürlük olan
kütüphanelerde, genel sağlık sigortası pirimi, öğrenim gördükleri yüksek öğretim kurumlarınca
ödenmek koşuluyla, staj yapabilirler. Staj başvuruları, staj yapılacak kütüphanenin bulunduğu İl
Kültür ve Turizm Müdürlüğüne yapılır.
18. GÖNÜLLÜLÜK SİSTEMİ
Kütüphane yönetimi, mülki amirin onayından sonra, kütüphanelerde gönüllü olarak çalışmak
isteyen kişilerden yararlanabilir. Gönüllü personel, kütüphane yönetimi tarafından belirlenen
kurallara uymak zorundadır. Kütüphane yönetimi, gerekçesini yazılı olarak bildirmek koşuluyla
gönüllü personelin kütüphane ile ilişiğini kesebilir.
19. HİZMET İÇİ EĞİTİM
Göreve yeni başlayan personele, bulunduğu ilin İl Halk Kütüphanesinde, on beş iş günü hizmet
içi eğitim verilir. Eğitim sonunda İl Halk Kütüphanesi yönetimi tarafından hazırlanan staj raporu,
personelin özlük dosyasına konulur. İl merkezi dışında (İlçe, kasaba vb.) ikamet eden personelin
yol giderleri Genel Müdürlük tarafından karşılanır.
Kütüphane yönetimi hizmet yılına bakmaksızın personelin, hizmet kalitesini artırıcı panel,
konferans, seminer gibi mesleki toplantılara katılım isteklerini olumlu karşılar ve uygun koşulları
sağlar. Bağımsız Çocuk ve Gençlik Kütüphaneleri ile Bölümlerinde çalışan personelin, okul öncesi
eğitim, pedagoji vb. konulardaki kişisel gelişim isteklerini destekler.
20. MATERYAL SAĞLAMA
Kitap, kitap dışı materyal alımlarında, yayıncı/dağıtıcı firma tarafından materyal için belirlenen
fiyatın doğruluğu tespit edilir. Fiyat belirlenmesinde, yayıncı katalogları ve internet satış fiyatları
ölçüt kabul edilir.
Kütüphanelere kitap, kitap dışı materyal alımında “Yayın İnceleme Komisyonları” tarafından
dikkat edilecek hususlar şunlardır:
• Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayın Seçme Yönetmeliği hükümleri asıl olmak üzere,
dermenin zenginleştirilmesi ve yayın çeşitliliğini sağlamak amacıyla, okuyucu istatistikleri
ve talepleri göz önünde bulundurularak, kütüphanenin ihtiyaç duyduğu yayınlara,
• Kitap dışı materyaller (DVD, CD, harita vb.) ile çocukların ruhsal ve fiziksel gelişimlerine
katkı sağlamak ve çocuk bölümlerinde değerlendirilmek üzere uygun oyun ve
oyuncaklara,
• Baskı kalitesi ve çevirisinin iyi olması durumunda, basım tarihi üzerinden (bulunduğu yıl
dahil) üç yıldan fazla geçmemiş olma şartı aranmadan felsefe, tarih, sosyoloji ve sanat
yayınlarına,
• Eğitim amaçlı olanlar dışında hazırlanmış görsel ve işitsel materyallere (video, film ve
kasetler vb.) öncelik verilir.
Üzerinde standart numara (ISBN, ISMN, ISSN) mevcut olmayan veya hatalı basılmış olan
yayınlar, içinde bulunulan yıl dâhil basım tarihi üzerinden üç yıl geçmiş yayınlar, çevirisi ve baskı
kalitesi düşük, yazar ve çevirmeni belli olmayan yayınlar (Özellikle çocuk kitapları) Komisyon
gündemine alınmaz.
İl sınırları içerisindeki il, ilçe, çocuk, şube halk ve edebiyat müze kütüphanelerinin kitap, kitap
dışı materyal alım ödenekleri ildeki kütüphaneler için ayrı ayrı kullanılamaz. Ödenek il halk
kütüphanesi tarafından tek seferde harcanır.
İldeki kitap alımlarında ilçelerden gelen listelere öncelik tanınır ve mutlak suretle ilçelerin
istekleri gözetilir.
Kütüphanenin açık olduğu günler için, baskı sayısı en yüksek on gazete arasından seçilen iki
gazeteye abonelik gerçekleştirilir.
Satın alınan kitap, kitap dışı materyale ait listeler elektronik ortamda Genel Müdürlüğe bildirilir.
Listelerin bir örneği kütüphanede tutulur. Ayrıca kütüphane web sayfasından duyurulur.
Yukarıda sayılan tüm maddeler bağış ve değişim yolu ile temin edilecek yayınlar için de
geçerlidir.
21. SÜRELİ YAYINLAR
Süreli yayınların sağlanması ve izlenmesi otomasyon programı üzerinden yapılır. Zamanında
gelmeyen veya eksik gönderildiği saptanan süreli yayınlar, yayıncısından elektronik posta veya
yazı ile istenir. Kütüphaneye gelen süreli yayınlar, en kısa sürede işlemleri yapılarak kullanıcının
yararına sunulur.
22. KÜTÜPHANE MATERYALİNİN MUHASEBE KAYDI
Kütüphane dermesini oluşturan materyalin muhasebe kayıt işlemleri, yürürlükteki mevzuat
doğrultusunda gerçekleştirilir.
• Edinme şekline (Satın alma, başka birimden bedelsiz devir alma, Genel Müdürlük tarafından
satın alınarak gönderilen, bağış ve sayım fazlası) bakılmaksızın, teslim alınan materyal kayıt
altına alınarak Taşınır İşlem Fişi düzenlenir.
• Halk Kütüphaneleri Yönetmeliği’nde belirtilen, çocuklara yönelik boyama kitabı, çocuk
romanı ve resimli/çizgili kitaplar, 150 15 01 Basılı Yayınlar kodu ile tüketim malzemesi
deposuna veya ihtiyaç duyulması halinde oluşturulacak “Çocuk Kitapları Deposuna”
kaydedilir. Bu işlem yapılırken söz konusu kitabın çocuklara yönelik olması dikkate alınır. Cilt
özelliği veya sayfa sayısı dikkate alınmaz.
• Diğer kitaplar, 255 07 02 01 Basılı Yayınlar kodu ile “Kütüphane Deposuna” kayıt edilir.
• Cilt bütünlüğü sağlamış ve ciltlenmesine karar verilmiş dergi, gazete gibi süreli yayınların
muhasebe kaydı ciltlendikten sonra yapılır. Süreli yayınlara ait abonelik fiyatları, Genel
Müdürlük tarafından kütüphanelere bildirilir, taşınır işlem fişleri bu fiyatlar üzerinden
düzenlenir.
• Satın alma suretiyle edinilen materyaller, faturada belirtilen birim maliyet bedeli üzerinden
kayıt altına alınır ve giriş işlemine ilişkin Taşınır İşlem Fişi düzenlenir.
• Satın alma dışında edinilen materyaller (Bedelsiz devir, Genel Müdürlük tarafından
gönderilen), Taşınır İşlem Fişindeki birim bedeli üzerinden kayıt altına alınır ve giriş işlemine
ilişkin Taşınır İşlem Fişi düzenlenir.
• Bağış yolu ile edinilen materyaller, bağış belgesinde bir bedel belirtilmişse o bedel
üzerinden, belirtilmemişse oluşturulacak “Değer Tespit Komisyonu” tarafından belirlenecek
bedel üzerinden kayıt altına alınır ve giriş işlemine ilişkin Taşınır İşlem Fişi düzenlenir.
• Kayıt fazlası materyaller, oluşturulacak “Değer Tespit Komisyonu” tarafından belirlenecek
bedel üzerinden kayıt altına alınır ve giriş işlemine ilişkin Taşınır İşlem Fişi düzenlenir.
• Satın alma yoluyla sağlanan materyalin, kayıt işlemlerine ilişkin düzenlenen Taşınır İşlem
Fişleri, düzenleme tarihini takip eden en geç on gün içerisinde kütüphanenin bağlı olduğu
muhasebe birimine gönderilir.
23. HAZIRLIK İŞLEMLERİ
• Kütüphaneye giren her kitabın iç kapağına Ek-6’da belirtilen kaşe basılır, demirbaş numarası
mürekkepli kalemle, konu numarası ise kurşun kalemle yazılır.
• Her kitaba 50 sayfada bir (50, 100, 150, …), sayfa sayısı 50’den az olan kitaplarda ise orta ve
son sayfalarına Ek-7’deki kaşe basılır. Sanatsal içerik taşıyan sayfalarda ise görselliğin
bozulmaması amacıyla kaşe bir sonraki sayfaya basılır.
• Bağışlayanın adı, kitabın iç kapağının ön yüzünün üst kısmına yazılır (EK-8).
• CD, CD-ROM, DVD, ses kaseti vb. kitap dışı materyalin yer aldığı koruyucu kabına Ek-6’da
belirtilen kaşe basılarak; materyalin kendinde ise yayın adı, yayıncı vb. bilgilerinin yer aldığı
yüzeyine CD Kalemi veya uygun bir ürünle Demirbaş No. ve Konu No.su yazılır. Harita vb.
materyal içinse, materyalin arka yüzeyine kaşe basılır.
• Kütüphane tarafından teslim alınan materyalin teknik işlemleri, on beş iş günü içerisinde
sonuçlandırılır ve materyal, kullanıcının hizmetine sunulur.
24. KATALOGLAMA VE SINIFLAMA
Kütüphane materyali “Dewey Onlu Sınıflama Sistemi”ne göre sınıflandırılır. Sınıflaması yapılan
materyal “Anglo Amerikan Kataloglama Kuralları 2”ye göre kataloglanır ve Kütüphane
Otomasyon Programına kaydedilir. Otomasyon Programına kayıt yapılırken aşağıdaki hususlara
dikkat edilir:
• Sistemde veri girişi için belirlenmiş kurallar dışına çıkılmaz.
• Veri girişlerinde “Anglo Amerikan Kataloglama Kuralları 2”de belirlenen kurallar dikkate
alınır.
• Yazar adı ve konu başlığı alanları, otorite dizinlerinden yararlanarak oluşturulur.
• Hiçbir bilgi öğesinde, kelimenin tamamı büyük harflerle yazılmaz. Ancak özel isimlerin
standart kısaltmaları (NATO gibi) bu kuralın dışındadır.
• Veri girişlerinde, kişilerin inisiyatifinde kısaltmalar yapılamaz. Ancak “Anglo Amerikan
Kataloglama Kuralları 2” de belirlenen standart kısaltmalar kullanılabilir. Örneğin; “Can Yay.”
değil “Can Yayınevi”.
Ayrıca çocuklara yönelik boyama kitabı, çocuk romanı ve resimli/çizgili kitaplar da ödünç verme
hizmetine sunulmak üzere Kütüphane Otomasyon Sistemine kayıt edilir.
25. RENKLİ ETİKETLER VE YERLEŞTİRME
Renkli etiket, materyalin raftaki yerinin kolayca belirlenmesi ve kullanıcının materyale kolayca
erişimini sağlamak amacıyla, Dewey Onlu Sınıflama Sistemi’ndeki 10 ana konunun 10 ayrı renk
ile belirtilmesi ve materyale bu renklerde etiketlerin yapıştırılması uygulamasıdır. Renkli
etiketler, Genel Müdürlükçe belirlenen elektronik adreslerden erişilebilecek olan örnek Teknik
Şartname ve etiket tablosuna göre il halk kütüphaneleri tarafından satın alınır, ilçe ve bağlı
kütüphanelere dağıtımı yapılır.
Dewey Onlu Sınıflama Sistemi’nde yer alan 10 ana konu başlığının her biri, farklı bir renkle
gösterilmiştir. Standardın bozulmaması için Renkli Etiket Tablosu hiçbir değişiklik yapılmadan
uygulanır.
Yer numaraları; sınıflama numarası üstte, yazarın soyadının ilk üç harfi (Yazarı olmayan materyal
için eser adının ilk üç harfi) ortada, yayın yılı en altta olacak şekilde etiketin orta kısmına
bilgisayar yazıcısıyla yazılır (EK-9).
Etiketlerin ebadı 2,5x5 cm.dir. Etiketlerin boyutları değiştirilmeden, ekleme veya kesme
yapılmadan kullanılır. Etiketler, kitabın kalınlığı ne olursa olsun, kitabın sırtına, alt ucundan 1
cm. yukarıda olacak şekilde yapıştırılır. (Ek-10)
Etiket; CD, CD-ROM, DVD, Ses Kaseti vb. kitap dışı materyalin koruyucu kabının uygun alanına ve
materyalin kendinde ise yayın adı, yayıncı vb. bilgilerinin yer aldığı yüzeyine; harita vb. kitap dışı
materyalin ise arka yüzeyine yapıştırılır.
Hangi rengin hangi konuyu belirttiğini gösteren renkli etiket tablosu hazırlanır. Tablo
büyütülerek kullanıcıların görebilecekleri bir yere asılır (EK-11). Ayrıca konu başlıklarının
başladığı rafın üzerine o konunun konu numarasının ilk üç hanesi yazılır.
Kütüphanelerde teknik işlemi biten materyal aşağıdaki kurallara göre raflara yerleştirilir:
• Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu gereğince edinilen materyal dışında
kalan derme, kesinlikle Açık Raf Sistemi ile hizmete sunulur. Kütüphane materyali
konularına göre ve kendi içinde yazar soyadına göre alfabetik olarak raflara yerleştirilir.
• Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu ile materyal alan derleme
kütüphanelerinde, derlenen materyal; depolarda demirbaş numaralarına göre raflar tam
olarak dolacak şekilde yerleştirilir. Ancak; kitapların fazla sıkıştırılmamasına dikkat edilir.
• Süreli yayınlar, açık raflarda ve süreli yayın adına göre alfabetik olarak yerleştirilir.
• Çocuk ve gençlik kütüphanelerinde veya bölümlerinde bulunan materyal, raflara farklı yaş
gruplarına göre yerleştirilir (örneğin; okulöncesi ve ilköğretim grubu); esnek yaklaşımlar
kullanılabilir.
• Materyal konu numarasına göre, rafa soldan sağa ve yukarıdan aşağıya doğru yerleştirilir.
Yerleştirilmesi sırasında birinci dolabın birinci rafı yerleştirildikten sonra ikinci rafa geçilir ve
bu uygulama aynı sıralamayla devam eder. Konu numarasına göre yerleştirmelerde; daha
sonra aynı konuda kitap geleceği düşünülerek her konu ile ilgili bölümün sonunda rafta belli
bir miktar boşluk bırakılır.
• Kitap dışı materyal (CD, CD-ROM, DVD vb.) kitapların yerleştirildiği raflardan ayrı bir raf veya
dolaba konularına göre (Örnek; kapakları camlı, rafları bir CD kabının sığabileceği genişliğe
sahip fiziksel özellikleri taşıyan dolap vb.) yerleştirilir.
26. CİLTLEME VE BASILI MALZEMELER
Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu uyarınca yerel ve bölgesel gazeteler ikişer
nüsha derlenerek, bir örneği Millî Kütüphaneye, bir örneği yayımlandığı ilde bulunan il halk
kütüphanesine gönderilir. İl Halk Kütüphaneleri kendilerine gönderilen cilt birliği sağlamış yerel
ve bölgesel gazeteleri ciltler.
İl’de yapılacak olan Eşgüdüm toplantılarında, kütüphanelerin hangi süreli yayınları (Cilt birliği
sağlamış olanların) ciltleyeceği karara bağlanır. Ciltlenmeyen süreli yayınlar güncelliğini
yitirdikleri tespit edildikten sonra dermeden ayıklanır.
Şube kütüphaneleri bağlı bulundukları kütüphanelere, İlçe Halk Kütüphaneleri ise o ilin İl Halk
Kütüphanesine cilt, basılı malzeme, plastik cilt kaplaması, renkli etiket ödenek isteklerini bildirir.
İl Halk Kütüphaneleri yılda bir kez Genel Müdürlükten, il dâhilindeki bütün kütüphanelerin
isteklerini içerir ödenek talebinde bulunur. İl dâhilindeki tüm kütüphanelerin cilt ve basılı
malzeme, plastik cilt kaplaması, renkli etiket isteği, Genel Müdürlük tarafından İl Halk
Kütüphanesine gönderilen ödenekten karşılanır.
Kütüphanelerde ödünç verme işlemleri otomasyon programı üzerinden yapılması nedeniyle,
kitap cebi, materyal fişi vb. basılı malzeme kullanılmaz.
27. SAYIM, AYIKLAMA VE DÜŞÜM
İçerik açısından güncelliğini yitirmiş her türlü materyal, cilt bütünlüğü olmayan süreli yayınlar,
basılı formatta olan resmi gazeteler kütüphane dermesinin güncel tutulması amacıyla her yıl
ayıklanır. Bağımsız çocuk ve gençlik kütüphaneleri ile bölümlerinde bulunan dermenin güncel
tutulmasına özel bir önem verilir. Ayıklama ve düşüm işlemleri ilgili mevzuat (Taşınır Mal
Yönetmeliği) hükümleri doğrultusunda aşağıda belirtilen şekilde yapılır. Derleme yoluyla
sağlanan nüshalar ayıklanmaz.
• İçerik bilgisi açısından güncelliğini yitirmiş veya ciltlenmeyecek şekilde yıpranmış materyaller
harcama yetkilisince oluşturulacak bir komisyon tarafından kayıtlardan çıkartılmak üzere
kütüphane dermesinden ayıklanır. Komisyonca kayıtlardan çıkartılmasına karar verilen
materyaller için 10 no.lu “Kayıttan Çıkarma Teklif ve Onayı” hazırlanır.
• Kayıttan Çıkarma Teklif ve Onayı Bakanlıkça belirlenecek tutara kadar olanlar harcama
yetkilisince, bu tutarı aşanlar Bakanlık üst yönetici tarafından imzalanır (Bu oran her mali
yılbaşı Muhasebat Genel Müdürlüğünün bir no.lu tebliği ile duyurulur.)
• Materyallerin kayıttan çıkarılması işlemine ilişkin düzenlenen Taşınır İşlem Fişi ve Kayıttan
Çıkarma Teklif ve Onayı düzenleme tarihini takip eden on gün içerisinde kütüphanenin bağlı
olduğu muhasebe birimine gönderilir.
• Kayıtlardan çıkarılan materyaller Milli Emlak Müdürlüğü’ne veya varsa resmi kurumlar
(Belediyeler dâhil) bünyelerinde oluşturulmuş “Atık Kâğıt Toplama Birimlerine” teslim edilir.
Karşılığında alınan belge, Kayıttan Çıkarılma Teklif ve Onay Tutanağı ekine konur.
• Kayıttan çıkarılan materyalin yukarıda belirtilen yerlere verilmesinin mümkün olmadığı
hallerde Taşınır Mal Yönetmeliğinin 28. maddesinin 5. bendine göre işlem yapılır. Söz
konusu yönetmelik hükmünde “ekonomik değerinin olmadığı veya teknik, sağlık, güvenlik ve
benzeri nedenlerle imha edilmesine karar verilen taşınırlar harcama yetkilisinin onayı ile
imha edilir” denilmektedir. Buna göre kayıtlardan çıkarılan materyaller harcama yetkilisince
oluşturulacak olan İmha Komisyonu tarafından imha edilir ve düzenlenecek olan imha
tutanağı kayıttan çıkarma belgelerinin ekine konur.
Her mali yıl sonunda sayım yapılması zorunludur. Harcama yetkilisi üç kişiden oluşan sayım
komisyonu oluşturur. Çocuk kitapları deposunda bulunan (1501501) koduyla kayıt edilen
kitaplar ile dayanıklı taşınır hesap koduyla (255070201) kayıt edilen kitaplar ayrı ayrı sayılır.
Yönetim hesabına esas olmak üzere düzenlenecek olan 12 no.lu depo sayım tutanakları
düzenlenerek imzalanır.
Taşınır Kayıt Kontrol Yetkilisi değişikliklerinde sayım yapmak zorunludur. Sayım, harcama
yetkilisi tarafından, görevi bırakacak ve devralacak taşınır kayıt kontrol yetkililerinin de içinde
olacağı en az üç kişiden oluşan sayım ve devir teslim komisyonu tarafından yapılır ve sayım
sonunda 11 no.lu devir teslim tutanağı düzenlenerek imzalanır.
Harcama yetkilisinin gerek gördüğü hallerde harcama yetkilisince oluşturulacak en az üç kişiden
oluşan komisyon marifetiyle sayım yapılır ve 12 no.lu depo sayım tutanağı düzenlenerek
imzalanır.
28. KÜTÜPHANEDE UYULMASI GEREKEN KURALLAR
Kütüphane yönetimi, kullanıcıların kütüphane hizmetlerinden yararlanmaları için uygun
koşulları ve ortamları sağlamak zorundadır. Diğer kütüphane kullanıcılarını rahatsız etmemek
koşuluyla alçak sesle konuşmaya, diz üstü bilgisayar kullanmaya, mp3 çalar ve i-pod gibi kişisel
aletlerden müzik dinlemeye izin verilir. Ancak kütüphane içinde kütüphane yönetimi tarafından
belirlenen alanlar dışında, yiyecek ve içecek tüketilmez.
Kütüphane personeli, kullanıcının hizmetlerden yararlanmasını engelleyici tavır ve tutumlar
sergileyemez. Personelin, kütüphane içinde kullanıcıya ayrılmış alanlarda çay-kahve makinesi, su
ısıtıcısı, demlik vb. malzemeler kullanması ve yine bu alanlarda yiyecek-içecek tüketmesi
yasaktır.
29. KİMLİK PAYLAŞIM SİSTEMİ
Kütüphaneler, Kimlik Paylaşım Sistemi’ne giriş yapabilmek için gerekli olan “kullanıcı adı” ve
“şifre” isteklerini Genel Müdürlük web sayfasındaki formu doldurarak, İl Kültür ve Turizm
Müdürlüğü kanalıyla Genel Müdürlüğe gönderir. Söz konusu resmi yazılar Genel Müdürlükçe
değerlendirilip ilgiliye şifre atama işlemi yapılır. Genel Müdürlük şifreleri ilgili kütüphane
görevlisine yine resmi yazı kanalıyla iletir, ayrıca bağlı olunan İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne
bilgilendirilir. Kütüphane personeli Bakanlık intranetinde bulunan Kimlik Paylaşım Sistemi Web
Arayüzü üzerinden şifre girerek sorgulama yapar.
Kimlik Paylaşım Sistemi gizlilik gerektiren, kişilerin görevlerinden ayrılmalarından sonra da
devam eden ve kullanan kişi bazında izlenen bir sistem olduğu için, sistemi kullanacak personele
verilen şifrenin gizliliği önem taşımaktadır. Bu nedenle tanımlanan şifrenin unutulmaması,
şifrenin başkalarının bilmesine ve kullanmasına izin verilmemesi gerekmektedir.
Kütüphane personeli, kullanıcıların kişisel bilgilerini yasal gereklilik dışında kimseyle paylaşamaz.
Yasal gereklilikler çerçevesinde takip edildiğinde ise Valilik izni ile paylaşabilir. Kütüphane
kullanıcılarının yaptığı araştırmaların, ödünç aldığı veya yararlandıkları bilgi kaynaklarının neler
olduğunun gizliliğini garanti etmekle sorumludur.
30. KÜTÜPHANE ÜYELİĞİ
Kullanıcılar ödünç verme hizmetinden yararlanmak için kütüphaneye üye olur. Kullanıcıdan,
üyelik için herhangi bir ücret istenmez. Bir kullanıcı birden fazla kütüphaneye üye olabilir.
Kütüphaneler iki yılda bir kayıtları kontrol eder ve aktif olmayan üyelerin kayıtlarını siler.
Kütüphane üyeliğine başvuru için sadece T.C kimlik numarasını (veya en az altı ay oturma izni
almış yabancı kullanıcılar için “yabancı kimlik numarası”nı) gösterir belge yeterlidir. Kütüphane
üyeliği için bunların dışında herhangi bir belge ve koşul öne sürülmez, bu belgelerin fotokopileri
alınmaz. Kimlik Paylaşım Sistemi üzerinden kullanıcının kimlik bilgileri kontrol edilir. Kullanıcıya
bir Kütüphane Üyelik Formu (EK-12) imzalatılır. 18 yaşına kadar olan kullanıcılar için Kütüphane
Üyelik Formu velisi tarafından imzalanır. Üye olan kullanıcıya Kütüphane Üye Kartı hazırlanarak
teslim edilir. Kütüphane üye kartının kaybedilmesi durumunda kullanıcı durumu kütüphaneye
bildirir; kullanıcıya yeni bir üye kartı hazırlanır.
31. ÖDÜNÇ VERME
Ödünç verme işlemleri üye kartıyla veya TC Kimlik numarasını (veya en az altı ay oturma izni
almış yabancı kullanıcılar için “yabancı kimlik numarası”nı) gösterir belge ile yapılır.
Yazma ve nadir eserler, danışma kaynakları, kullanıcılar tarafından sıklıkla aranan materyaller ile
süreli yayınların son sayıları hariç, kütüphane materyali ücretsiz olarak ödünç verilir.
Kullanıcıya üç kitap, üç kitap dışı materyal olmak üzere en fazla altı materyal ödünç verilir.
Ödünç verme süresi kitaplar için on beş gün, kitap dışı materyaller için yedi gündür. Bu sayı ve
süreler, kullanıcıların sözlü (yüz yüze, telefon) ve yazılı (elektronik posta) başvuru üzerine
kütüphane yönetimi tarafından artırılabilir ancak azaltılamaz.
Materyalin ödünç alınan kütüphaneye iadesi esas olmakla beraber, eğer kullanıcı çeşitli
nedenlerle, materyalin ödünç alındığı ilden farklı bir ilde bulunuyorsa, materyali o anda
bulunduğu ildeki İl Halk Kütüphanesine iade edebilir. İadeyi alan İl Halk Kütüphanesi, yedi gün
içinde materyali ait olduğu kütüphaneye gönderir. Gönderi bedeli, gönderen kütüphane
tarafından karşılanır.
Kullanıcı ödünç alınmış materyalin iade süresini uzatabilir. Ancak materyal başka kullanıcılar
tarafından önceden ayırtılmışsa süre uzatılmaz. Aranan kütüphane materyali başka bir kullanıcı
tarafından ödünç alınmış ise, geri getirildiğinde ödünç alınmak üzere ön ayırtma yaptırılabilir.
Ödünç verme kurallarına uymamayı (materyali sürekli geç getirme, ödünç alınan materyali
yıpratma veya iade etmeme, vb.) alışkanlık haline getirmiş kullanıcılara, kütüphane yönetimi
tarafından kütüphane kayıtları da esas alınarak, ilk seferinde üç ay, ikinci seferinde altı ay hak
mahrumiyeti uygulanır.
Materyali geç getiren kullanıcıya herhangi bir nakdi ceza tahakkuk ettirilmez. Ancak ödünç aldığı
materyali zamanında teslim etmeyen kullanıcıya, materyali teslim edinceye kadar yeni materyal
ödünç verilmez. Kullanıcı uyarılır. Uyarılar önce sözlü olarak, elektronik postayla veya telefonla
yapılır. Sonuç alınamaması durumunda, son uyarı resmi yazı ile yapılır. Hazırlanan resmi yazıda
materyalin iade edilmesi için tanınan son süre açıkça belirtilir. Resmi yazı kullanıcıya iadelitaahhütlü
olarak gönderilir. Materyali iade etmeyen, kullanılamayacak derecede yıpratan veya
kaybeden kullanıcı, materyalin rayiç bedelini öder. Ödeme için harcama yetkilisi tarafından en
az üç kişiden oluşan bir Değer Tespit Komisyonu oluşturulur. Materyalin o günkü rayiç bedeli
üzerinden değeri belirlenir ve hazırlanan tutanakla beraber kullanıcıya tebliğ edilir. Kullanıcı,
kendisine tebliğ edilen bedeli hazineye gelir kaydetmek üzere Maliye Bakanlığı’nın ilgili birimine
öder. Ödemeye ilişkin makbuz kütüphaneye teslim edilir. Komisyonun hazırladığı tutanağa
makbuz eklenerek materyal kayıtlardan çıkartılır. Materyali iade etmeyen veya bedelini
ödemeyen kullanıcılar hakkında yürürlükte olan Türk Ceza Kanununun ilgili maddelerine göre
işlem yapılır.
32. KÜTÜPHANELER ARASI ÖDÜNÇ VERME
Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu uyarınca derlenen devlet nüshaları,
danışma kaynakları ile yazma ve nadir basma eserler dışında kalan materyal, kütüphaneler arası
ödünç verilir.
Kullanıcı kütüphaneler arası ödünç verme hizmetini kullanmak için sadece İl Halk Kütüphanesine
başvurur. Kütüphane, materyalin il sınırları içerisinde hangi kütüphanede bulunduğunu tespit
eder ve kullanıcı o kütüphaneye yönlendirilir. Materyalin il sınırları dışında bir kütüphane
bulunması durumunda, kütüphane, otomasyon sistemi üzerinden materyalin bulunduğu
kütüphaneden ödünç talebinde bulunur. Ödünç talebini alan kütüphane, materyal kullanıcı
üzerine kayıtlı değilse üç gün içerisinde, kullanıcı üzerine kayıtlı ise iade alındıktan sonra üç gün
içerisinde kargo ile isteği yapan İl Halk Kütüphanesine gönderir. Kargo bedeli, materyali
gönderen kütüphane tarafından karşılanır.
Ödünç alınan materyal, istekte bulunan İl Halk Kütüphanesine giriş tarihinden itibaren bir ay
süreyle kullanıma sunulur. Bu süreye materyalin kullanıcıya ulaştırılması için gerekli olan süre de
dâhildir. Kullanıcı tarafından süre bitiminden bir hafta önce yapılacak başvuru üzerine,
materyalin ait olduğu kütüphanenin görüşü alınarak, ödünç verme süresi bir defaya mahsus
olmak üzere on beş gün daha uzatılabilir.
Kütüphaneler arası ödünç verme işlemleri, Bakanlığa bağlı kütüphaneler arasında olabileceği
gibi, karşılıklı anlaşmalar çerçevesinde diğer kurum ve kuruluşlara bağlı kütüphaneler ile de
yapılabilir.
33. DANIŞMA HİZMETİ VE DERMESİ
Kullanıcılar, kütüphaneye gelerek veya telefon, posta, elektronik posta ve benzeri yollarla
araştırmaları kapsamında yararlanabilecekleri bilgi kaynaklarının neler olabileceğini sorabilir.
Kullanıcıların gereksinim duyduğu bilgilerin hangi kaynaklarda bulunabileceği, kaynağın kullanım
özellikleri, kaynağın kütüphanede bulunmaması durumunda hangi kütüphanelerde
bulunabileceği kullanıcıya bildirilir. Olanaklar ölçüsünde diğer kurum-kuruluşlarla işbirliği
yapılarak kullanıcıların bilgi gereksinimi karşılanmaya çalışılır veya kullanıcı başka bilgi
merkezleri ve bilgi kaynaklarına yönlendirilir. Bunun dışında kütüphane personeli kullanıcının
gereksinim duyduğu ödev, araştırma, rapor, sunu vb. dokümanları kendisi oluşturmaz sadece
kullanıcının bu tür dokümanları oluşturabilmesi için bilgi kaynaklarına yönlendirme yapar.
Kullanıcılara, basılı ve elektronik kaynaklardan, bilgisayarlardan ve ağlardan yararlanma
konusunda eğitici toplantılar düzenlenir. Kütüphane kullanımını ve kaynaklarını tanıtan
materyal hazırlanır, duyurular yapılır.
Aşağıda belirtilen materyal türlerinden danışma dermesi oluşturulur. Danışma dermesinde
bulunan materyal, kütüphane dışında kullanılmak üzere ödünç verilmez.
• Rehberler ve Kılavuz Kitaplar,
• Bibliyografyalar, İndeksler ve Özetleyici Kaynaklar,
• Ansiklopediler, Sözlükler,
• El Kitapları,
• Yıllıklar,
• Almanaklar
• Atlaslar, Haritalar,
• Seri Yayınlar,
Uygun alt yapıya sahip kütüphaneler, danışma hizmetlerini elektronik ortam üzerinden verebilir.
Danışma hizmetinin elektronik ortamda sunumu için “Sanal Danışma” veya “Kütüphaneciye
Sor” gibi farklı kavramlarla nitelendirilebilecek iletişim modülleri kurulabilir. Gerek personelin
gerekse kullanıcıların kullanımı için, kütüphane web sayfasında, internet üzerinde kullanıcıların
daha az çaba harcayarak ücretsiz erişebilecekleri ve gerekli bağlantıları yapılmış güncel
elektronik kaynaklar listesi hazırlanır. Bu listelerde yer vermek amacıyla Türkçe e-kitaplar, telifi
Bakanlığa ait olan kitapların pdf kopyaları, ücretsiz erişilebilen Türkçe bilimsel makaleler,
Türkiye Bibliyografyası ile Türkiye Makaleler Bibliyografyası, ücretsiz sunulan diğer elektronik
yayınlar tespit edilir. Bazı veritabanlarının ücretsiz içerik veya deneme erişimlerine abone
olunabilir.
34. REZERV HİZMETİ
Kütüphaneler gereksinim halinde, çok sık kullanılan bazı dergilerin özel sayılarından, çok sık
kullanılan makalelerden ve ders notlarından, özellikle kurslar vb. için kullanılan kişisel
dokümanlardan vb. oluşan bir rezerv dermesi oluşturabilirler. Kullanıcılar rezerv materyalinden,
istek yoğunluğuna göre kütüphane yönetimi tarafından belirlenecek olan sürelerde ve sadece
kütüphane içinde kullanılmak üzere yararlanır. Rezerv hizmeti elektronik ortam üzerinden de
yürütülebilir.
35. ENGELLİLERE YÖNELİK HİZMETLER
Kütüphane binaları, engelli kullanıcıların kütüphane hizmetlerinden tam olarak yararlanmalarını
sağlayacak şekilde tasarlanır. Engellilere yönelik hizmetler için bölüm oluşturulmasında, giriş
katlar tercih edilir. Fiziki açıdan şunlara dikkat edilir:
a) Kütüphane çevresindeki duraklarda engellilerin biniş ve inişleri için gerekli önlemler alınır
veya alınması için ilgili kurumlar nezdinde girişimlerde bulunulur.
b) Kütüphane binalarında herkesin aynı giriş kapısını kullanması için eşiksiz kapılar, merdiven
yanında rampa, yeterli koridor ve kapı genişliği sağlanır.
c) Merdiven basmakların ilk ve son basamağı, koridorlar ve yürüme yolları uyarı amacıyla
dokulu zemin malzeme ile kaplanır. Kütüphane ana dolaşım alanları üzerinde çöp kutuları,
yangın söndürme cihazları, çiçek saksıları gibi engel oluşturacak nesneler konulmaz.
Kütüphane içi koridorlarda engelli kullanıcıların, engellere çarpmadan, dolaşım olanağı
sağlanır.
d) Kütüphane içersinde az gören veya görmeyen kullanıcılara yönelik bilgilendirme hizmetleri
için anlaşılabilir ses uyarıcılar ve harfler kullanılır. Taban ve duvar renklerinde göz kamaştırıcı
parlaklıktan kaçınılır. Taban döşemeleri sade, olmalıdır. Taban bitişleri ıslak ve de kuruyken
kaygan zemin oluşturmayacak zemin malzemesi seçilir. Bina içerisinde akustik farklıklarını
yaratarak görme engellilerde karmaşa yaratacak asmakat, yüksek tabanlı ve kubbeli
mimariler kütüphane binalarında mümkün olduğunca kullanılmaz.
e) Kütüphane içersinde koridorlar, merdivenler ve kapılar aynı genişlikte tutulur. Merdiven
korkulukları aynı yükseklikten bağlanır. Elektrik düğmeleri ve otomatlar aynı konumda yer
alır. Tüm kapıların açılış yönü aynı tarafa olur.
f) Merdivenler, tuvaletler, asansörler, bekleme alanları olabildiğince kütüphanenin merkezi
noktalarında yer alır. Kütüphane tuvaletlerine görme engelli kullanıcıların bastonları için bir
kanca konulur.
Görme engelli kullanıcılara yönelik donatım ve yazılma sahip olan kütüphaneler, sistemi çalışır
halde tutar. Bu sistemlerin bağlı olduğu donatımların kullanılmasında, görme engellilerin ve az
görenlerin önceliği vardır. Sistemin kullanımı konusunda, görme engelli kullanıcılara gerekirse
uygulamalı bilgilendirme yapılır.
Engellilere yönelik hizmetler sunan kütüphaneler, hizmetlerini tanıtıcı materyaller oluşturur.
Okul, hastane, belediye gibi kamusal alanlarda ve yazılı-görsel medya organları aracılığıyla
hizmetlerin duyurusu yapılır.
36. GEÇİCİ DERME OLUŞTURMA
Hastane, cezaevi, huzurevi, kamp vb. özel toplulukların bulunduğu yerlere ve kuruluşlara belli
aralıklarla geçici derme hizmeti götürülür. Geçici derme hizmetinde;
• Materyalin iki kopya halinde listesi (Eser adı, yazar adı, demirbaş no) hazırlanır. Liste,
zimmet karşılığı ilgili kişi ya da kuruma teslim edilir. Listenin bir kopyası ilgili kişi/kişiler ya da
kurumda, diğer kopyası kütüphanede kalır.
• Dermenin sayısı, ödünç verme kuralları ve hizmete ilişkin diğer ayrıntılar, ilgili kişi/kişiler ya
da kurumla yapılacak bir protokolle belirlenir. Kütüphane adına protokolü, kütüphane
yöneticisi imzalar.
37. GEZİCİ KÜTÜPHANELER
Gezici kütüphane hizmet noktaları, kütüphane yönetimi tarafından belirlenir ve ilgili mülki
amirlik tarafından onaylanır. Gezici kütüphane hizmet programı hazırlanırken hizmet
götürülecek yerin; nüfusu, kültürel, sosyal ve ulaşım durumu incelenir. Hizmet noktaları
arasında kütüphane hizmetinden yararlanamayan yerleşim yerleri ile birlikte, mevsimlik işçi
hareketlerinin olduğu yerler, okullar vb. alanlar da bulunmalıdır. Gezici kütüphaneden daha çok
vatandaşın yararlanmasını sağlamak amacıyla yerel görsel ve yazılı medyada duyuru yapılır.
Gezici kütüphane duraklarına, aracın geliş günü ve saatini gösterir levha asılır. Gezici kütüphane
dermesi en az 2.000 materyalden oluşur. Derme her altı ayda bir çocuk, genç ve yetişkin
kullanıcılar gözetilerek güncellenir.
Gezici kütüphane araçları hizmet noktalarına, hizmete hazır halde gider. Gezici kütüphane
şoförü, aracın gidiş ve dönüşlerinde servis defterine kilometre durumunu yazar. Şoför, yükleme,
boşaltma ve kullanıcı hizmetlerinde diğer personele yardımcı olur. Görev dönüşünde araç
kütüphane yönetimi tarafından belirtilen yere bırakılır. Gezici kütüphane aracı, kütüphane
hizmeti dışında kullanılamaz.
Gezici kütüphane aracının bakımı (Günlük, haftalık, aylık) ve trafik kontrolleri aksatılmaz. Aracın
yıllık bakımı, gezici kütüphane personelinin yıllık izin dönemlerinde yapılır. Şoför ve memurun
yıllık izinleri, hizmeti aksatmayacak şekilde düzenlenir. Şoförün uzun süreli izinli ya da raporlu
olması durumunda, atama yapılıncaya kadar, Valilik tarafından yeni şoför görevlendirilir.
Gezici kütüphanelerin dış yüzeyinde (En az iki taraf) yer alacak olan yazı örneği Ek-1’de
belirtildiği gibidir.
Ekonomik ömrünü doldurduğu belirlenen gezici kütüphane araçlarının düşümü, 237 sayılı “Taşıt
Kanunu”nun 13. maddesi gereğince ilgili kurumlardan alınacak Taşıt Kontrol ve Muayene raporu
ile Bakanlık Onayı doğrultusunda Valilik tarafından gerçekleştirilir.
38. ÇOCUK VE GENÇLİK KÜTÜPHANELERİ İLE BÖLÜMLERİ
Çocuk ve gençlik kütüphaneleri veya bölümleri; 0-14 yaş aralığındaki çocuklar ile 15-18 yaş
aralığındaki gençlere, bunun dışında özel gereksinimi olan gruplara, ebeveynlere ve diğer aile
üyelerine, bakıcılara ve alanda çalışan yetişkinlere hizmet verir. Kullanıcının yaşına bakılmaksızın
başvuran kullanıcılara kütüphane üye kartı hazırlanıp teslim edilir. Bu kütüphane ve bölümlerde
çocuk ve genç kullanıcıları dışında sayılan kullanıcılara da materyal ödünç verilir.
Bu kütüphane veya bölümlerde çocuk ve gençlere materyal seçiminde yardımcı olunur. Bilgi ve
danışma hizmeti sunulur. Kütüphane kullanımı ve bilgi okuryazarlığı eğitim verilir. Okumayı
teşvik edici etkinlikler yapılır. Yaratıcı programlar ve masal, öykü okuma hizmeti sunulur.
Ebeveynlere, okul öncesi öğretmenlere, öğretmenlere yönelik derme oluşturulur ve bu
kesimlere danışma hizmeti sunulur.
Okullar, sağlık merkezleri, gündüz bakım merkezleri, çocuk yuvaları ve diğer kurum ve
kuruluşlarla işbirliği yapılır.
Kütüphane yönetimi, bu bölümlerde çalışan personelin, okul öncesi eğitim, pedagoji vb.
konulardaki kişisel gelişim isteklerini destekler.
0-14 yaş aralığındaki kullanıcılar için olan çocuk bölümlerinde; çocukların gelişimine uygun
kitap, kitap dışı materyaller (Kitap, dergi, çizgi romanlar, broşür, CD, DVD vb.), oyuncaklar,
öğrenme oyunları, bilgisayar, yazılım ve internet bağlantısını da içeren her türden materyal
bulundurur.
Kütüphane içerisindeki çocuk bölümleri, kütüphanelerin zemin katında kurulur. Çocuk
kütüphaneleri veya çocuk bölümleri fiziki açıdan, çocuklara seslenecek şekilde düzenlenir.
Çocuk kütüphanelerinin bahçesinde, çeşitli oyun malzemeleri ve oyun parkları yer alır.
Bahçelerin bakımı düzenli olarak yaptırılır. Bahçede ve kütüphane içinde var olan materyal
herhangi bir çarpma veya düşmede zarar vermeyecek veya zararı en aza indirecek biçimde
olmalıdır. Masalar ve raflar, köşeli değil kıvrımlı olmalı veya yumuşak malzemeyle kaplanmalıdır.
Kütüphanenin iç mekânı çocukların çok rahat hareket edebilmeleri için geniş tutulmalıdır. Tüm
boş alanlar kütüphane materyali ile doldurulmamalıdır.
15-18 yaş aralığındaki kullanıcılar için olan gençlik bölümlerinde; genç kullanıcıların
teknolojinin olanaklarından daha fazla yararlanmaları sağlanır. Hobi alanları oluşturulur. Yine
gençlerin ilgi ve algılarına yönelik kitap, kitap dışı materyaller (Kitap, dergi, çizgi romanlar,
broşür, CD, DVD vb.), bilgisayar, yazılım ve internet bağlantısını da içeren her türden materyal
bulundurulur.
39. İNTERNET ERİŞİM MERKEZİ VE LİSANSLAR
İnternet Erişim Merkezleri, Genel Müdürlüğün bilgisi ve onayı ile kurulur. İnternet erişim
biriminden yararlanmanın kuralları şunlardır:
a) İnternet erişim merkezlerinde bulunacak bilgisayar sayısı il ve ilçe halk kütüphanelerinde
yirmi, şube halk kütüphanelerinde on bilgisayarı geçemez. Bu sayılara, Görme Engelli
vatandaşlarımız için tahsis edilecek olan iki bilgisayar daha eklenir.
b) Kullanıcıların bilgisayarlardan yararlanma süreleri, ne amaçla yararlanılacağı vb. kuralları
kütüphane yönetimi belirler.
c) İnternet erişim merkezinde en az bir sorumlu bulunur.
d) İnternet erişim hizmeti ücretsizdir. Kullanıcılar, kendilerine ait taşınabilir bellek, CD, DVD’ ye
veri aktarabilir. Yazıcıdan çıktı almak ücretsiz olmakla birlikte bu konudaki kurallar ve
verimlilik kütüphane yönetiminin yetkisi ve sorumluluğundadır.
e) Garantisi veya anlaşması süren makine ve diğer donatım ürünlerinde arıza oluşması
durumunda, satıl alınan firma ile iletişime geçilir. Garantisi sona ermiş ürünlerde arıza
oluşması durumunda ödenek talep edilir.
f) İnternet erişim hizmeti bilgi arama ve eğitim amacı ile kullanılır. Ancak bilgisayarların boş
olması durumunda, haberleşme ve oyun amaçlı da kullanılır.
g) Kullanıcılar, kütüphane bilgisayarlarına program kuramaz ve program kaldıramaz.
h) Güvenli olmayan ve zararlı içerik barındıran sitelere (Terör, pornografik site, kumar vb.) giriş;
bilgisayarlara, internetten, program, film, mp3 vs. indirilmesi (download) engellenir. Bu
konuya ilişkin yasalar konusunda internet kullanıcıları bilgilendirilir.
Genel Müdürlük tarafından kütüphanelere sağlanan bilgisayarlar, işletim sistemleri ve “Office”
yazılımları lisanslı olarak satın alınmaktadır. Lisans etiketleri kütüphanelere bilgisayarların
üzerinde veya resmi yazı ekinde gönderilmektedir. Söz konusu lisanslar yetkili kütüphane
görevlileri tarafından muhafaza edilir. Herhangi bir yeniden yükleme işleminde (format atılması,
onarım v.b.) yine bu lisanslar kullanılır. Yerel olanaklarla sağlanan (satın alma, bağış)
bilgisayarlarda kesinlikle lisanssız yazılım kurulmaz; bilgisayarlarla birlikte lisanslı yazılımlar da
sağlanır.
40. WEB, SOSYAL AĞLARIN KULLANIMI VE PROGRAMLAR
Her kütüphanenin bir web sayfası bulunur ve bu sayfa güncel tutulur. Kütüphane bilgileri,
çevrimiçi katalog tarama ve çeşitli hizmetler web üzerinden de verilir. Ayrıca kütüphane halkla
ilişkilerini güçlendirici çeşitli tanıtım ve duyuru hizmetler web üzerinden sunulur. Kütüphaneler,
hizmetlerini üyelerine ve potansiyel kullanıcılarına duyurmak amacıyla sosyal ağlardan
yararlanır.
Bakanlık tarafından iş ve işlemlerde daha ekonomik ve daha hızlı sonuç alıcı olması nedeniyle
web mail üzerinden iletişime özel bir önem verilmektedir. Posta kutuları için ayrılan boyut 10
megabyte ile sınırlı olduğundan kütüphaneye ait web mail adresinin düzenli bir biçimde her
gün, kütüphane tarafından kontrol edilir, gereksiz iletiler silinir. Bakanlık tarafından web mail
ortamında kütüphaneye bildirilen emir ve görüşlerin zamanında ve doğru bir biçimde
yapılmasından kütüphane yönetimi sorumludur.
Kütüphane Otomasyon Programı dâhil her türlü veri girişi gerektiren programda yaşanabilecek
olası kesinti ve aksama durumlarında, kütüphane yönetimi, hizmetlerin devamlılığını sağlamak
üzere gerekli önlemleri alır. Sistemin çalışmadığı durumlarda da ödünç verme hizmetine devam
edilir. Kütüphanelere ait bilgilerin elektronik ortamlardaki güncelliğinden (Kültürel Faaliyet
Programı, Bina Envanteri Programı, İstatistik vb.) ilgili kütüphane ile birlikte il halk kütüphaneleri
de sorumludur.
41. HALKLA İLİŞKİLER
Kütüphaneler, hizmet verdiği toplumla iyi ilişkiler kurmak, olumlu etkileşim sağlamak ve bunun
sürekliliğini sağlamak amacıyla halkla ilişkiler çalışması gerçekleştirir. Kütüphane tarafından
halkla ilişkiler faaliyetlerini koordine etmek üzere bir personel görevlendirilir. Kütüphane
müdürüne bağlı olarak çalışacak bu personele halkla ilişkiler uygulamaları için uygun ve serbest
zaman sağlanır. Diğer personel iletişim faaliyetlerini destekler.
Kütüphaneler, halkla ilişkiler çalışmasının araştırma aşamasında, kütüphane kullanıcısının kimler
olduğu, gereksinimlerini ve kullanıcının kütüphane hizmetleri ile ilgili düşüncelerini saptar.
Araştırma için anketlerden yararlanılabilir, kullanıcılarla telefonla veya yüz yüze görüşme
yapılabilir, gözlem sonuçları değerlendirilebilir, kütüphane kayıtları incelenebilir. Hedef kitleye
uygun halkla ilişkiler yöntemini belirlemek amacıyla okul, dini kurumlar, kurs, vakıf ve belediye
gibi yerel kurumlarla işbirliğine gidilir.
Araştırma sonucu edinilen veriler doğrultusunda Kütüphane Halkla İlişkiler Planı hazırlanır.
Planda kullanıcıya iletmek istenilen mesajın ne olduğu, bu mesajın kullanıcıya neden iletilmek
istendiği, kullanıcıların bu mesajı alması için neler yapılacağı ve bu mesajın tam olarak ne zaman
ve ne kadar sürede iletileceği açıkça belirtilir.
Kütüphane halkla ilişkilerinde, ilgi çekici şekilde hazırlanmış yıllık faaliyet raporları, kitap listeleri,
haber duyuruları, elektronik bültenler, ayraçlar, kitap fuarları, TV ve radyo, gazeteler ve ekleri,
dergiler, broşürler, afişler, promosyon materyalleri, e-posta ve sosyal ağlar, gösterimler,
sergiler, slaytlar, halkla açık programlar, yerel komite ve organizasyonlar, web sayfaları
kullanılır.
Kütüphane personeli, günlük ve haftalık gazetelerin, radyo ve televizyon kanallarının, çeşitli
toplumsal gruplara ait bültenlerinin, okul gazetelerinin ve belirlenen hedef kitleye ulaşmayı
sağlayabilecek diğer araçları kullanarak kullanıcılarına ulaşır.
Basın ile iletişim için dikkat çekici haber materyali hazırlanır. Kütüphanenin web sayfasında
basına yönelik fotoğraf, logo, broşürler vb. kütüphaneye ait her tür tanıtım materyalinin
elektronik kopyası bulunur.
Halkla ilişkilerin uygulama aşaması kütüphane içinde başlar. Bütün personelin katkısı ve işbirliği
önemlidir. Özellikle okuyucu ile doğrudan ilişkisi olan birimlerde nazik, yardımsever ve çabuk
olunmalıdır. Yalnız kütüphane ziyaretçilerine değil, telefonla arayanlara karşı da aynı özen
gösterilmelidir. Kullanıcılardan gelen istek, öneri ve şikâyetler kütüphane yönetimince titizlikle
değerlendirilir ve yanıtlanır. Kütüphane yönetimi, kütüphanede görevli tüm personelin bu
yönde tavır ve tutum geliştirmesinden sorumludur.
Halkla ilişkilerin değerlendirme aşamasında, hedef ve amaçlara ne kadar ulaşıldığı araştırılır.
Derme, hizmet ve programlarla ilgili olarak kullanıcılardan geri bildirim alınır. Basın organlarında
ne kadar yer alındığı ve yapılan çalışmaların kullanıcılar üzerindeki etkileri ölçülmeye çalışılır.
Kütüphane tanıtımı, duyuru, kendi özgün kullanıcılarına çeşitli olanaklar sunma amaçlarıyla
özgün üyelik sistemleri geliştirebilir ve bu girişimlerini desteklemek amacıyla özellikle çocukların
ilgi ve algılarına yönelik kütüphane kartı, fan kulüp kartı vb. kartlar hazırlatıp dağıtabilir.
42. KÜTÜPHANE HAFTASI VE KÜLTÜREL ETKİNLİKLER
Kütüphane Haftaları, kütüphane kurumunun hizmet ve amaçlarının halka en iyi biçimde ifade
edilebileceği bir haftadır. Bu nedenle her kütüphane, Kütüphane Haftası’nı kutlamak amacıyla
geniş bir katılıma ve zengin bir içeriğe sahip etkinlikler düzenlemek zorundadır.
Kütüphaneler kütüphane haftaları dışında, yıl içerisinde hangi konularda kaç etkinlik yapacağına
dair Yıllık Kültürel Etkinlik Planı hazırlar. Planlama ve kullanıcı gereksinimlerini saptamak için
yüz yüze iletişim yöntemlerinden, anketlerden, faaliyet raporu vb. resmi belgelerden
yararlanılır. Kültürel etkinlikler bütün bir yıla yayılır. Belirli gün ve haftalara ilişkin etkinlikler ilgili
tarihlerde gerçekleştirilir.
Her kütüphane (Milli gün ve bayramlar ile Kütüphane Haftası hariç), her ay en az bir özgün
kültürel etkinlik gerçekleştir. Kültürel etkinlikler başta kütüphane, kütüphaneci ve okuma
kültürü olmak üzere kullanıcı gruplarının gereksinim duyduğu konu ve türlerde gerçekleştirilir.
Ayrıca bölgenin ekonomik ve sosyal yapılanmasına katkı sağlayacak etkinliklere önem verilir.
Kültürel etkinlikler, varsa çok amaçlı salonlarda veya konferans salonlarında yoksa
kütüphanenin etkinliğe uygun alanlarında, bunların dışında halkın yoğun olarak bulunduğu
kütüphane dışındaki mekânlarda gerçekleştirilir.
Diğer kamu kurum ve kuruluşları, yerel yazılı ve görsel basını, sivil toplum kuruluşları ile aktif bir
işbirliğine gidilir. Etkinlikler yazılı ve görsel basın yayın organları aracılığı ile geniş kesimlere
duyurulur.
Etkinlik sırasında diğer kütüphane hizmetleri aksatılmaz.
Hem kamuoyuna duyuru hem de kütüphane performansının ölçümü amacıyla, etkinliğe ilişkin
veriler, görsel dokümanlarıyla (video veya fotoğraf) beraber kültürel etkinlik programına
eklemek zorundadır. İlgili görsel dokümanları (video veya fotoğraf) programa eklenmeyen
kültürel etkinlikler Genel Müdürlükçe onaylanmayacaktır.
Genel Müdürlükçe zaman kaybı yaşanmaması amacıyla doğrudan il halk kütüphanelerine
gönderilen afiş, davetiye, program, ayraç, pankart vb. tanıtım materyalleri dağıtım planına
uygun olarak zamanında diğer kütüphanelere ulaştırılır. İl halk kütüphaneleri yaşanacak
aksaklıkları gidermek amacıyla gerekli önlemleri almakla sorumludur.
43. KÜTÜPHANE SALONLARINDAN YARARLANMA
Kamu kuruluşları ile gerçek ve tüzel kişiler, maddi kazanç amacı olmayan, girişler için ücret
istenmeyen ve siyasi amaç içermeyen kültürel etkinlikler için, etkinlik tarihinde önceden
planlanmış bir çalışma olmaması koşuluyla kütüphaneye ait salonlardan yararlanabilirler.
Etkinlik düzenlemek isteyenler en az bir ay önceden, etkinlik hakkında mülki amirlikten alınması
gereken izni gösteren belgelerle kütüphane yönetimine yazılı olarak başvurur. Başvuruda
etkinliğin konusu, amacı, tarihi ve süresi, katılımcıları, etkinliğin sorumluluğu üzerine alacak kişi
ya da kişilerin adları ile iletişim bilgileri belirtilir.
Kütüphane yönetimi başvuruyu inceler, etkinliğin belirlenen tarihte ve zamanda yapılması için
onay verir ya da gerekçesini belirterek reddeder.
Etkinliği düzenleyecek olan kurum ile kütüphane yönetimi arasında bir protokol imzalanır.
Protokolde, gerekli araç ve gereçlerin etkinliği düzenleyenlerce karşılanacağı, programda
yapılacak herhangi bir değişiklik için kütüphane yönetiminden izin alınacağı, çalışma sırasında
oluşabilecek her türlü zararın etkinliği düzenleyenler tarafından ödeneceğini belirtilir. Etkinlik
gerçekleştirilemeyecekse bir hafta önceden kütüphane yönetimine durum bildirilir.
44. KENT ARŞİVİ
Özellikle yerel kültür mirasını korumak, kullanıma sunmak ve hizmet verilen bölgenin yerel
belleğini oluşturmak amaçlarıyla İl Halk Kütüphaneleri’nde “Kent Arşivi” oluşturulur. Diğer
kütüphanelerde ise olanaklar dâhilinde Kent Arşivi kurulabilir. Kent Arşivleri için bölgedeki kişi
kurum ve kuruluşlar; yerel araştırmacılar, belediye, üniversite ve sivil toplum kuruluşları ile diğer
kütüphane ve bilgi merkezleri ile işbirliği yapılır.
Kent arşivleri için aşağıdaki materyal türlerinden derme oluşturulur.
• Bölgede yetişmiş yazarların hem kendi eserleri hem de onlar hakkında yazılmış eserler,
tıpkıbasımlar, yazarlara ait kalem, daktilo vb. araç-gereçler,
• Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu uyarınca il halk kütüphanesine
gönderilen yerel ve bölgesel gazeteler,
• Yerel kültürel mirası yansıtan her türlü belge, fotoğraf, harita, yıllık vb. arşiv malzemesi,
• Şarkı, efsane, masal, atasözü, mani, deyim gibi sözlü gelenek ve anlatımlar ile gelenekler,
şenlikler, yerel gösteri sanatları, düğünler, yemekler, el sanatları gibi somut olmayan
kültürel mirasa ilişkin dijital materyal.
• Kütüphanenin bulunduğu bölgenin edebi, tarihi, sanatsal, kültürel, turistik vb.
özelliklerini yansıtan kitap, süreli yayın, kitap dışı materyal gibi bilgi kaynakları.
45. DERLEME İŞLEMLERİ
Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu uyarınca derleme alan kütüphaneler,
işlemlerini ilgili mevzuat doğrultusunda gerçekleştirir. Derlenen materyal kütüphane içerisinde
kullanılabilir, ancak dışarıya ödünç verilmez.
Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu uyarınca derleme işlerini yürüten birimler,
işlemi tamamlanmış derleme nüshasının, o ay içerisinde derleme alan kütüphanelere gönderir.
Çoğaltılmış Fikir ve Sanat Eserlerini Derleme Kanunu uyarınca yerel ve bölgesel gazeteler ikişer
nüsha derlenerek, bir adedi Millî Kütüphaneye, bir adedi yayımlandığı ilde bulunan il halk
kütüphanesine gönderilir.
46. EDEBİYAT MÜZE KÜTÜPHANELERİ
Edebiyat Müze Kütüphanesi materyali, kütüphane dışında kullanılmak üzere ödünç verilmez.
Edebiyat Müze Kütüphanelerinin kamuoyuna tanıtılması ve geniş kitlelerce kullanılmasının
sağlanması konusunda gerekli çalışmalar yapılır. Çeşitli kültürel ve sanatsal etkinlikler
gerçekleştirilir. Edebiyat Müze Kütüphaneleri, bürokratik iş ve işlemler sonucu oluşan zaman
kaybını önlemek amacıyla, İl Halk ve İl Kültür Müdürlüklerinden onay almaksızın, ancak bağlı
bulunduğu İl Halk Kütüphanesinin desteğini alarak etkinlikleri hayata geçirir. Bakanlığa ait tarihi
binalarda hizmet veren Edebiyat Müze Kütüphaneleri, gerçekleştirecekleri etkinlikler için
Bakanlık Makamından izin olmak zorundadır.


Webmail   |   Intranet
Bu site Bilgi Sistemleri Dairesi Başkanlığı tarafından hazırlanmıştır.